APOD.pl: astronomiczne zdjęcie dnia

Codziennie nowy obraz lub zdjęcie naszego fascynującego Wszechświata
wraz z krótkim objaśnieniem napisanym przez zawodowego astronoma.
Zobacz więcej!

6 stycznia 2021
Zobacz opis. Po kliknięciu na obrazek załaduje się wersja
 o największej dostępnej rozdzielczości.

Pasiaste wydmy piaskowe na Marsie
Źródło: HiRISE, MRO, LPL (U. Arizona), NASA; Processing: Włodek Głażewski;
Text: Alex R. Howe (NASA/USRA, Reader's History of SciFi Podcast)

Opis: Dlaczego te wydmy marsjańskie są w paski? Nie wiadomo. Na tym zdjęciu widzimy pasiaste wydmy w Kraterze Kunowsky na Marsie, sfotografowane niedawno z pomocą kamery HiRISE na pokładzie sondy Mars Reconnaissance Orbiter. Wiadomo, że jest wiele wydm marsjańskich nierównomiernie pokrytych szronem dwutlenku węgla ( suchym lodem), który tworzy na nich wzory składające się z jasnych i ciemnych obszarów. Dwutlenek węgla nie topi się, a sublimuje, czyli z postaci stałej przechodzi bezpośrednio w formę gazową. Jest on także materiałem wywołującym efekt cieplarniany nawet w postaci stałej, dzięki czemu może on zatrzymywać ciepło pod lodem i sublimować od dołu do góry, powodując erupcje przypominające gejzery. Podczas marsjańskiej wiosny erupcje mogą tworzyć wzory złożone z ciemnych, rozmrożonych w ten sposób miejsc, gdzie odsłonięty zostaje ciemniejszy piasek. Prezentowane zdjęcie zostało jednak zrobione podczas marsjańskiej jesieni, gdy robi się chłodniej -- co sprawia, że paski te są szczególnie zagadkowe. Jedna z hipotez mówi, że są one spowodowane pęknięciami w lodzie, powstającymi w wyniku słabszych erupcji lub stresu termicznego towarzyszącego cyklowi dobowemu, ale badania te wciąż trwają. Oglądanie tych i innych wydm w czasie różnych marsjańskich pór roku może dać nam więcej wskazówek do rozwikłania tej tajemnicy.

Jutro: otwarta przestrzeń


< | Archiwum | Nadsyłanie | Lista tematyczna | Search | Kalendarz | RSS | Edukacja | O APOD | Forum | >

Autorzy i wydawcy: Robert Nemiroff (MTU) i Jerry Bonnell (UMCP)
Przedstawiciel NASA: Phillip Newman, obowiązują określone prawa.
Polityka prywatności sieci NASA oraz ważne uwagi
Serwis prowadzony przez: ASD w NASA / GSFC
oraz Michigan Tech. U.